مسوول پروژه ترميم ضايعات نخاعي از پايان فازاول طرح "سلول درماني و ترميم ضايعات نخاعي " خبر داد.

دكتر"هوشنگ صابري"،روز چهارشنبه در حاشيه چهارمين كنگره ضايعات نخاعي در جمع خبرنگاران گفت : فاز اول

اين طرح بر روي ‪ ۲۳‬بيمار انجام گرفته است و گزارش نهايي نتايج اين طرح در چهارمين كنگره ضايعات نخاعي ارايه شد.

وي در مورد فاز دوم اين طرح گفت : در فاز دوم طرح سلول درماني و ترميم ضايعات نخاعي ازارديبهشت ماه با

مطالعه بر روي ‪ ۲۰۰‬بيمار درحال انجام‌است.

دكتر صابري در مورد شرايط بيماران مورد مطالعه دراين طرح افزود: سن بيماراني كه به عنوان مورد مطالعاتي

 انتخاب مي‌شوند بايد زير ‪ ۵۵‬سال باشد و ضربه، علت اصلي ضايعه نخاعي آنان باشد ضمن آن كه طول آسيب

كمتر از ‪ ۱۰‬ميليمتر و استخوان‌ها و مفاصل دچار خشكي و استحاله نشده باشند.

صابري گفت: البته در فازهاي بعدي ممكن است معيارهاي درمان تغييركند و هر فاز تعيين‌كننده ورود به فاز بعدي است.

مسوول پروژه ترميم ضايعات نخاعي گفت : براي انجام فاز دوم طرح سلول درماني و ترميم ضايعات نخاعي سه

سال پيش بيني شده است اما سعي براين است اين فاز در مدت زمان كمتري انجام شود.

وي افزود : دراجراي طرح سلول درماني ضايعات نخاعي، سعي داريم تمام تجارب دانشمنداني كه در سراسردنيا

روي اين موضوع كاركردند جمع‌آوري كنيم.

همچنين "احمد وثوقي"، رييس پژوهشكده خدمات تخصصي ضايعات نخاعي رويان نيز در حاشيه چهارمين همايش

 ضايعات نخاعي، كاربردي كردن سلول‌هاي بنيادي را از اولويت‌هاي درمان ضايعات نخاعي دانست .

وي در گفت وگو با خبرنگاران افزود: براي كاربردي كردن سلول‌هاي بنيادي، پروژه‌هاي مختلفي را اجرا كرديم و

اميدواريم با برنامه‌ريزي درست و برداشتن قدم‌هاي مثبت از سلول‌هاي بنيادي در ترميم ضايعات نخاعي بهره‌مند

شويم .

وثوقي تصريح كرد: استفاده از سلول‌هاي بنيادي در ترميم ضايعات نخاعي ابتدا بر روي مدل‌هاي حيواني اجرا

مي‌شود و اگر نتايج مثبت بود آن را به انسان‌هاتعميم مي‌دهيم.

وي در مورد پيشرفت علم شبيه‌سازي در كشورمان گفت : تلاش ما در استفاده از اين علم در درمان بافت‌هاي

آسيب ديده است نه به وجود آوردن انسان شبيه سازي شده.

رييس پژوهشكده تخصصي خدمات تخصصي ضايعات نخاعي رويان به وجود آوردن يك انسان شبيه‌سازي شده را بر

 خلاف اخلاق و اهداف پزشكي دانست و گفت : از جنبه‌هاي مختلف علم شبيه‌سازي در جهت درمان بيماران

استفاده مي‌كنيم.

چهارمين كنگره‌سراسري ضايعات نخاعي امروز چهارشنبه با حضوراستادان، دانسمندان و صاحبنظران با همكاري

وزارت بهداشت،درمان و آموزش پزشكي و بنياد شهيد و امور ايثارگران در بيمارستان امام خميني (ره) تهران برگزار

 شد.

منبع : سلامت نیوز

شايد به جرات بتوان گفت هيچ خبري براي يک بيمار، آزاردهنده تر از آن نيست که بداند عضوي از بدنش ديگر قابل استفاده نيست و نياز به تعويض قطعات يدکي دارد! حالا تصور کنيد اگر اين عنصر حياتي قلب ، ريه و يا کبد باشد چگونه بايد با مصيبت يافتن اهداکننده ، تامين هزينه هاي سرسام آور پيوند (که براي قشر متوسط کمرشکن است) و ترديدهاي ناشي از ادامه زندگي با عضو ديگري دسته و پنجه نرم کرد؟ در چنين شرايطي قطعا برايتان جالب خواهد بود اگر بدانيد که هر يک از ما در آينده اي نه چندان دور، به دنبال تحولات شگرف صورت گرفته در علم پزشکي ، صاحب يک بانک خواهيم بود.يک بانک با ذخيره اي از سلول هاي بنيادي خودمان (Stem cell bank)، که با تزريق به بدن و تبديل شان به بافت ها و اعضا جوان و سالم ، تعويض و جايگزيني هر بافتي از بدن نه تنها مشکل نيست ، بلکه مسلما تمام دل نگراني هاي امروز را نيز مرتفع مي کند.حال باور مي کنيد اگر بگوييم در آينده اي نه چندان دور مي توان بيماري و پيري را به بوته فراموشي سپرد؟«دنياي آينده» دنياي بازسازي و نه مداواي اعضاي بدن انسان خواهد بود. اين نظريه شايد تا چند سال پيش رويايي به نظر مي رسيد و تنها مي توانست سوژه مناسبي براي فيلمهاي علمي تخيلي باشد؛ اما امروزه با عملي شدن پروژه شبيه سازي موجودات زنده و حتي انسان ، تصورات تخيل گونه گذشته ، لباس واقعيت به تن کرده اند، به گونه اي که در آينده اي نه چندان دور دانش علمي بشر تحولات بس شگرفي را در عرصه هاي پزشکي رقم خواهد زد.به علاوه با شناسايي و کاربرد سلول هاي بنيادي که قابليت تبديل به هر يک از 210 نوع سلول در بدن را دارند، برخورداري از قلب ، ريه ، کبد، استخوان و يا هرعضو جديد ديگر به جاي اعضاي معيوب و بيمار نه تنها منجربه افزايش عمر انسان به چيزي حدود 200 سال خواهد شد، بلکه احتمالا مي تواند اميدهاي تازه اي را براي درمان انواع سرطان يا حتي بيماري هايي چون ام.اس به وجود آورد.با اين حال مطالعات کاربردي ترميم بافت مرده قلب ، به عنوان نخستين پروژه هاي تحقيقاتي در زمينه تزريق سلول هاي بنيادي در کشور، طي چند ماه گذشته آغاز شده است و نخستين بيمار داوطلب بزودي مورد عمل جراحي قرار خواهد گرفت.با اين تفاسير گذري بر روند مطالعات انجام شده در زمينه ترميم اعضا به وسيله سلول هاي بنيادي قطعا جالب خواهد بود. دستيابي محققان به پيشرفت هاي تازه در زمينه فناوري کلونينگ سيل عظيمي از مخالفت ها را برانگيخت.يکي از مخالفان اصلي اين قضيه ، جورج بوش رئيس جمهور امريکاست که در سال 2001 کلونينگ انسان را غيرقانوني اعلام کرد و در همان سال مجلس نمايندگان و سناي اين کشور نيز با اکثريت قابل توجهي استفاده از کلونينگ براي حاملگي در انسان را رد کردند.دلايلي اصلي مخالفان اخلاقي با کلونينگ نيز به خدشه دار کردن عزت انساني ، هويت فردي و قلمداد شدن انسان همانند يک شي ئ به واسطه بحث همانند سازي باز مي گردد. در کنار اين عوامل عده اي نيز به دليل غيرطبيعي بودن اين روش ، آن را عملي غير اخلاقي به حساب مي آورند.متاسفانه در مورد کلونينگ درماني نيز اعتراضات اخلاقي بسياري وجود دارد. کلونينگ درماني عبارت است از به وجود آوردن بلاستوسيست بيماري که داراي عارضه تخريب سلولي است.اين بلاستوسيست که اساسا يک توده سلولي است ، مي تواند کشت داده شده و تبديل به سلول هاي بنيادي شود. يک سلول بنيادي (Cell Stem) سلولي است که مي تواند به طور دايم رشد کرده و به انواع متفاوتي از سلول ها تبديل شود. در واقع هر سلول بنيادي دو توانايي دارد.اول آنکه مي تواند مشابه خودش را بسازد و ديگر اين که مي تواند به هر يک از 210 نوع سلول مختلف در بدن انسان تبديل شود.بدين ترتيب برخي از اين سلول ها و مواد حاصل از آنها مي توانند استخراج شده و به بيماراني که دچار ضايعه تخريب سلولي هستند، تزريق شوند.فايده چنين تکنيکي آن است که به لحاظ مشابهت سلول هاي تزريق شده ، سيستم ايمني بيمار، هيچ گونه تعارضي نسبت به آنها ايجاد نمي کند. بيماري هايي که مي تواند از اين طريق مورد معالجه قرار گيرند، عبارتند از بيماري هاي قلبي ، ديابت ، پارکينسون و بسياري بيماري هاي ديگر که موجب تخريب سلولي مي شوند. مخالفت اصلي که با اين شيوه از مداوا صورت مي گيرد، از اين واقعيت ناشي مي شود که اين شيوه متضمن به وجود آوردن يک جنين انسان و سپس ازبين بردن آن براي به دست آوردن سلول هاي بنيادي است.به علاوه بحثهاي مربوط به دستکاري هاي ژنتيکي و نيز همانند سازي يک انسان کامل نيز ترديدهايي را در استفاده از سلول هاي بنيادي جنين به همراه دارد. ***سلول هاي بنيادي را از مغز استخوان مي گيريم ***گفته مي شود قديمي ترين کارها در زمينه پيوند سلولي از انتقال سلول هاي خوني آغاز و به پيوند اعضا منتهي شده است.با اين حال پروژه استفاده از سلول هاي بنيادي در حيوانات از 4 دهه گذشته آغاز شده است و با دستيابي به نتايج بسيار مطلوب طي 10 سال گذشته روي انسان مورد آزمايش و بررسي قرار گرفته است.يکي از اصلي ترين موارد استفاده از اين سلول ها، در انسان ، در ترميم و بازسازي بافت مرده قلب است که مطالعات کاربردي آن بتازگي در کشور آغاز شده است.دکتر محمدرضا محمد حسني ، فوق تخصص قلب و عروق و عضو پروژه تحقيقاتي پيوند سلول هاي بنيادي مي گويد:گرچه در کشور ما استفاده از سلول هاي بنيادي جنيني با مخالفت هاي اخلاقي کمتري (بخصوص تا قبل از حلول روح در جنين يعني در 6 هفته اول تشکيل سلول تخم) نسبت به ساير کشورها روبه رو است ، با اين حال ما از سلول هاي بنيادي موجود در افراد بالغ که در مغز، نخاع ، عضله و مغز استخوان يافت مي شوند و با اولويت استفاده از سلول هاي موجود در مغز استخوان ، استفاده کرديم.اين سلول هاي بنيادي گرچه توانايي شان نسبت به سلول هاي جنيني محدودتر است ، اما مي توانند به سلول هاي خاص قلب ، پوست يا اعصاب تبديل شوند.جالب آن که در استفاده از سلول بنيادي مساله رد پيوند به جهت استفاده از سلول هاي خود شخص کاملا منتفي است.بدين ترتيب در فردي که دچار نارسايي قلبي يا سکته قلبي است ، استخراج سلول هاي بنيادي از مغز استخوان و تزريق آن به بافت فرسوده قلب مي تواند موجب توليد بافت قلبي سالم و جديد شود.دکتر مهدي صنعتکار، مشاور علمي پروژه پيوند سلولي به قلب نيز مي افزايد: از آنجا که سلول هاي بنيادي روي خود، آنتي ژني ندارند ؛ حتي استفاده از سلول هاي بنيادي يک فرد براي فرد ديگر نيز نبايد واکنشي به دنبال داشته باشد، گرچه غالبا لزومي به انجام اين کار وجود ندارد.البته عملکرد ما در تصفيه ، خلوص و جداسازي سلول هاي بنيادي مغز استخوان با آنچه در دنيا انجام مي شود متفاوت است.بدين معنا که ما سلول هاي بسياري را از سلول هاي متفرقه همراه آنها کاملا جدا مي کنيم و سپس از طريق عمل جراحي قلب باز (باي پس) يا با استفاده از بالون (آنژيوپلاستي) اين سلول ها را داخل رگ قلب تزريق مي کنيم و با گذشت زماني بين 1 تا 3 ماه با استفاده از اسکن فاليوم (که بافت زنده و مرده را از هم تفکيک مي کند) وضعيت انقباض قلب را مورد بررسي قرار مي دهيم تا از ايجاد بافت زنده و سالم قلب مطمئن شويم. ***تزريق سلول هاي بنيادي ، روشي بي خطر ***خوشبختانه طبق تحقيقات صورت گرفته ، تزريق سلول هاي بنيادي براي ترميم بافتهاي فرسوده قلب تاکنون خطر جدي به همراه نداشته است.گرچه چندي پيش احتمال بروز نوعي آريتمي (اختلال در ضربان قلب) براي آن پيش بيني شده بود که به دنبال تحقيقات بيشتر منتفي شد. البته تاکنون از اين روش براي مبتلايان به سکته هاي قلبي استفاده شده است و طرح بعدي معطوف به نارسايي هاي قلبي خواهد بود.ماندانا محي الدين گناب ، کارشناس ارشد ايمونولوژي و مجري طرح ترميم بافت مرده قلب به وسيله سلول هاي بنيادي با تاکيد بر اين که بايد منتظر نتايج قطعي بعدي در اين پروژه تحقيقاتي بود و فعلا از هرگونه پيش داوري احتراز کرد، مي افزايد: سلول هاي بنيادي مغز استخوان که ما در اين طرح تحقيقاتي از آنها استفاده مي کنيم ، نه از انواع عروقي و خون ساز سلول هاي بنيادي بلکه سلول هاي mesen chymal هستند که مي توانند تبديل به استخوان ، عضله ، ماهيچه و سلول هاي چربي شوند.با اين وجود اولين بيمار داوطلب طي دو هفته آينده براي انجام عمل جراحي ترميم بافت فرسوده قلب با استفاده از اين سلول هاي بنيادي آماده مي شود و بدين ترتيب بايد منتظر نتايج بعدي ناشي از اين عمل جراحي بود و قضاوت را به آن زمان موکول کرد.جالب آن که مطالعات اوليه روي تزريق سلول هاي بنيادي در بيماران مبتلا به سرطان خون و بيماران مبتلا به ام.اس آغاز شده است.چرا که حداقل مطمئن هستيم سلول هاي بنيادي در افراد مبتلا به سرطان مي تواند به تقويت سيستم ايمني بدن بيمار منتهي شود وليکن امکان درمان موثر آن نياز به تحقيقات بيشتري دارد.

پيوند سلول‌هاي بنيادين كبد براي بيماران مبتلا به نارسايي كبد

خبرگزاري فارس:براي اولين بار در ايران پيوند سلول‌هاي بنيادين كبد براي بيماران مبتلا به نارسايي كبد با موفقيت انجام شد.

به گزارش خبرگزاري فارس و به نقل از روابط عمومي دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني شهيد بهشتي، اولين پيوند سلول هاي بنيادين كبد در مركز تحقيقات بيماري هاي گوارش و كبد اين دانشگاه (مستقر در بيمارستان آيت الله طالقاني) براي بيمار مبتلا به نارسايي كبد با موفقيت انجام شد.
در اين روش ابتدا سلول هاي بنيادين مغز استخوان بيمار جدا و پس از تكثير و رشد، در محيط آزمايشگاه مجددا به كبد بيمار تزريق شد. متخصصان اين مركز اميدوارند، هم اكنون كه 22 روز از انجام اين پيوند مي گذرد و حال عمومي بيمار رضايت بخش است ، بتوانند با ادامه اين اقدام زمينه را براي بهبود بيماران مزمن كبدي ديگر در كشور فراهم سازند.

دانشمندان دانشگاه ويسكانسين از سلول‌هاي بنيادي براي ترميم رگ‌هاي خوني استفاده كرده‌اند.

اين دانشمندان به روش جديدي براي تقويت رشد رگ‌هاي خوني با سلول‌هاي بنيادي دست يافته اند كه با اين روش امكان درمان‌هاي سلولي براي افراد مبتلا به ديابت يا بيماری‌هاي قلبي فراهم مي‌شود.

اين شيوه جديد و كارآمد براي توليد انواع خاصي از سلول‌هاي بنيادي اميدي براي درمان بيماری‌هايي خواهد بود كه با كمبود جريان خون در ارتباط هستند.

دانشمندان در ماساچوست و فلوريدا روشي براي تبديل سلول‌هاي بنيادي جنيني به اشكال بيشتري از سلول‌هاي بنيادي بالغ طراحي كرده اند كه قابليت شكل دادن رگ خوني را دارند.

با اين روش جديد دانشمندان توانستند در آزمايشگاه بافت‌هاي آسيب ديده در حيوانات را كه در اثر حمله‌هاي قلبي يا آسيب به چشم ناشي از ابتلاء به ديابت، صدمه ديده بودند، ترميم كنند.

دكتر آميش راوال، متخصص قلب در دانشگاه ويسكانسين كه در اين پژوهش حضور داشته در اين زمينه گفت: اين روش دستاورد مهمي براي رسيدن به راه معالجه انواع بيماري‌ها و اختلالات ناشي از كمبود رگ‌هاي خوني است.

لف) مشكلات و سؤالات موجود در زمينة كاربرد سلول‌هاي بنيادي (به‌ويژه پيوند به قلب) عليرغم اين‌كه تلاش‌ها، تحقيقات و ايده‌هاي محققان و پزشكان ايراني در زمينة كاربرد

سلول‌هاي بنيادي (به‌ويژه پيوند به قلب) بسيار قابل تقدير و تحسين است، به نظر مي‌رسد در

اين بين به نكاتي كم توجهي شده‌ است كه اهميت بسيار زيادي دارند. بنابراين لازم است جهت

اصلاح روند كار و ايجاد زمينة مناسب براي اراية دستاوردهاي كشور در عرصه‌هاي

بين‌المللي، اين مشكلات را برطرف كرد. برخي از مهم‌ترين اين مشكلات كه در طي سفر

چندروزه به كشور و تبادل‌نظر با محققان و پزشكان ايراني

به آنها پي برده‌ام، به اين شرح است: 1- مشكلات ناشي از كشت و تكثير سلول‌ها قبل از پيوند

مشكل اول محققان ايراني در ارتباط با سلول‌هاي بنيادي، به روش كار آنها قبل از پيوند

مربوط مي‌شود. در واقع اين افراد پس از تهية نمونة حاوي سلول‌هاي بنيادي و قبل از پيوند،

آن را به مدت 3 هفته در محيط كشت حاوي سرم خود بيمار تكثير ( Expand ) مي‌كنند. اما

بايد توجه داشت كه اگر سلول‌هاي اولية‌ اخذشده از فرد را در محيط حاوي سرم تكثير كنيم،

اين سلول‌ها به سلول‌هاي مزانشيمال تبديل مي‌شوند كه ماهيت دقيق آنها مشخص نيست. رخي

اعتقاد دارند سلول‌هاي مزانشيمال جزو سلول‌هاي CD29 هستند و گروه ديگري آن‌ها را

جزو ردة CD129 ، CD117 ، SH2 و SH3 مي‌دانند. لازم به ذكر است ‌كه سلول‌ها به

دو دستة كلي سلول‌هاي مولد مزانشيمال ( Mesenchymal progenitor ) و سلول‌هاي

مولد اندوتليال ( Endothelial progenitor ) تقسيم مي‌شوند

كه ماهيت گروه اول مشخص

نيست. بنابراين اگر سلول‌هاي اوليه در حضور

سرم تكثير شوند، به سلول‌هاي مزانشيمي تبديل

مي‌شوند كه توانايي و قابليت تمايز به رده‌هاي سلولي مورد نظر ما (مثلاً سلول‌هاي قلبي) را

از دست مي‌دهند و فقط قدرت توليد سلول‌هاي ردة خون‌ساز يا هماتوپوئيتيك ( CD45 + )

را دارا خواهند بود. يعني رده‌هاي سلولي CD34 + و ACC133 + كه براي پيوند

مناسب‌تر هستند، در اين نمونه وجود نخواهد داشت. در يك بيان كلي بايد اشاره كرد كه در

شرايط فعلي و با دانش روز، تكثير سلول‌هاي بنيادي در شرايط آزمايشگاهي به هيچ وجه

توصيه نمي‌شود. بنابراين بهتر است راه‌هاي رفتة ديگران دوباره پيموده نشود و تجربه‌هاي

ناموفق آنها تكرار نگردد. به‌عبارت ديگر، چنانچه بخواهيم از سلول‌هاي بنيادي براي مقاصد

درماني و پيوند به بيماران استفاده كنيم، بهتر است پس از نمونه‌گيري از مغز استخوان و

جداسازي سلول‌ها، بلافاصله آن را به فرد بيمار تزريق كنيم تا از بروز تغييرات و تمايزهاي

ناخواسته‌ كه موفقيت عمل را به شدت كاهش مي‌دهند، جلوگيري شود.

2- استفاده از توده سلول‌هاي تمايز يافتة مختلف براي پيوند

اشكال ديگري كه به برخي تحقيقات باليني محققان و پزشكان ايراني وارد است، عدم

جداسازي و خالص‌سازي سلول‌هاي بنيادي قبل از تزريق آنها به بيمار است.

چراكه در نمونة

كشت داده شده از آسپيرة مغز استخوان بيمار، مجموعه‌اي

از سلول‌هاي تمايز يافتة مختلف نظير فيبروبلاست

( Fibroblast ) مغز استخوان نيز وجود دارند كه براي

بيمار عوارض جانبي به‌دنبال خواهند داشت. براي مثال،

وجود سلول‌هاي فيبروبلاست مغر استخوان در نمونه،

مشكلات زيادي از جمله عوارض قلبي و ايجاد بي‌نظمي در ضربان (آريتمي) ايجاد خواهد

كرد. علاوه بر اين، در صورت تزريق سلول‌هاي بنيادي حاوي فيبروبلاست به بيمار، احتمال

بروز آسيب بافتي يا Scar tissue در بافت همبند ( Connective tissue ) و كلسيفيه

شدن ( Calcification ) بافت‌ها وجود خواهد داشت.

3- اهميت جداسازي سلول‌ها در شرايط GMP

نكتة مهمي كه بايد دقيقاً رعايت شود آن است كه پروسة جداسازي و استفاده از سلول‌هاي

بنيادي ردة ACC133 + براي پيوند، بايستي تحت شرايط ويژة GMP صورت گيرد.

به‌عبارت ديگر، تهيه و آماده‌سازي اين سلول‌ها بايد در يك سيستم كاملاً بسته و يا توسط

دستگاهي انجام شود كه حايز شرايط GMP باشد. نكتة ديگر اين‌كه، كيت‌هاي مورد استفاده

براي جداسازي اين سلول‌ها بايد براي استفاده در انسان (از نوع باليني) طراحي و توليد شده

باشند كه داراي ويژگي‌هاي GMP هستند، چراكه كيت‌هاي ارزان‌قيمت ديگري براي

جداسازي سلول‌ها در شرايط آزمايشگاهي موجود است كه فقط مخصوص تحقيقات

آزمايشگاهي بوده و اصلاً براي مقاصد باليني كاربرد ندارد. خوشبختانه تا آنجا كه بنده اطلاع

دارم، در ايران چندين مركز مجهز به امكانات و شرايط GMP يا مشابه آن براي اين منظور

وجود دارد. ۴-جمع‌بندي بحث مربوط به فعاليت‌هاي محققان ايراني در زمينة پيوند سلول‌هاي بنيادي

به‌عنوان جمع‌بندي، چند نكتة مهم را درخصوص روند تحقيقات سلول‌هاي بنيادي و كاربرد

آن‌ها در ايران بيان مي‌كنم:

1- تكثير كردن سلول‌هاي بنيادي قبل از پيوند موجب تمايز و كاهش قدرت آن‌ها مي‌شود.

2- استفاده از محيط‌ كشت فاقد ويژگي‌هاي استاندارد ( GMP ) براي تكثير سلول‌ها قبل از

انجام پيوند خطرناك است.

3- عدم جداسازي سلول‌هاي فيبروبلاست از نمونه حاوي سلول‌هاي بنيادي قبل از اقدام به

پيوند خطرناك است.

4- عدم استفاده از كيت‌هاي استاندارد براي جداسازي ردة سلولي ACC133 + براي پيوند

به بيماران بسيار خطرناك است.

5- اطلاعات دقيق مربوط به نوع و ردة سلول‌هاي بنيادي جداشده ( FACS data ) از

نظر نوع، ماهيت و تعداد بايد در كنگره‌ها و مجامع علمي ارايه شود.

در هر حال بايد توجه داشت كه، پيوند سلول‌هاي بنيادي به بيماران فقط در شرايطي مقدور

است كه اين سلول‌ها در آزمايشگاه‌هاي ويژه و كاملاً استريل تهيه و آماده شده باشند كه اين

امر استانداردهاي بسيار بالاتري نسبت به فعاليت‌هاي تحقيقاتي را طلب مي‌كند.

ب) سؤالات جدي راجع به دستاوردهاي محققان ايراني در زمينة سلول‌هاي بنيادي جنيني

هر چند دستاوردهاي محققان ايراني در زمينة جداسازي، تكثير

و نگهداري از سلول‌هاي بنيادي جنيني انسان بسيار ارزشمند و

درخور تقدير است، اما اين نكته را نيز نبايد از نظر دور داشت

كه كشورهاي پيشرفتة دنيا نظير آلمان، غالباً اين دانش فني را

از مدت‌ها قبل در اختيار داشته و در مدل‌هاي حيواني نيز آزمايش كرده‌اند، ولي به دلايل

متعدد از جمله منع قانوني و حقوقي كار با جنين انسان، اين تحقيقات بر روي سلول‌هاي

جنيني انسان انجام نشده است؛ پس اين مسئله دليلي بر عقب بودن آن كشورها در اين زمينه

نيست. بنابراين، محققان ايراني بايد از فرصت‌ها و تسهيلات قانوني و شرعي موجود در

ايران بهترين استفاده را برده و جايگاه كشور را در زمينة تكنولوژي توليد سلول‌هاي بنيادي و

استفاده از روش‌هاي درماني جديد با استفاده از سلول‌هاي بنيادي، بيش از پيش ارتقا بخشند.

همچنين ضمن تقدير از زحمات و موفقيت‌هاي اخير محققان ايراني در زمينة تكثير و

نگهداري از سلول‌هاي بنيادي جنيني، اميدوارم انتشار كامل و به موقع نتايج تحقيقات اين

همكاران در مجلات معتبر علمي، گوياي عملي كارهاي ارزشمند آنها در سطح دنيا باشد.

لذا به نظر من، ضمن آن‌كه بايد نيروهاي متخصص و فعاليت‌هاي انجام شده را مورد تشويق

قرار داد، بايستي ضمن بهره‌گيري ازتجربيات محققان برجستة دنيا، به شكل اصولي و صحيح

در اين عرصه برنامه‌ريزي و تلاش كرد. در اين باره توجه به چند نكته لازم است:

1- ارتباط مستمر و بهره‌گيري از تجربيات محققان و دانشمندان ايراني مقيم خارج، يك را

ميان‌بُر است.

2- شركت فعال در مجامع بين‌المللي و تخصصي به‌منظور اراية دستاوردها و آشنايي با

آخرين نتايج كار محققان دنيا، بسيار مفيد و لازم است.

3- انتشار دقيق و به‌موقع نتايج تحقيقات، مانع از انتشار اخبار غيررسمي و غيرعلمي در

رسانه‌ها مي‌شود.

محققان آمريكايي و انگليسي گزارش دادند، از سلول‌هاي بنيادي گرفته شده از بندناف نوزادان تازه به دنيا آمده مي‌توان انسولين توليد كرد و ممكن است روزي از آنها براي درمان ديابت استفاده شود. پايگاه اينترنتي رويترز گزارش داد اين محققان مي‌گويند كه مي‌توانند ابتدا شمار زيادي از سلول‌هاي بنيادي را رشد دهند و سپس آنها را هدايت كنند تا به سلول‌هاي انسولين‌ساز لوزالمعده كه در افراد ديابتي آسيب ديده‌اند، تبديل شوند. دكتر "راندال اوربان" از "شاخه پزشكي دانشگاه تگزاس" در "گال‌وستون" كه رياست اين مطالعه را بر عهده داشت گفت، اين اكتشاف نشان مي‌دهد كه بالقوه مي‌توان براي كمك به ديابتي ها، انسولين را از سلول‌هاي بنيادي بزرگسال گرفت. اين محققان كه شامل گروهي از "دانشگاه نيوكاسل" در انگليس بودند در مجله "تكثير سلولي" ابراز اميدواري كردند كه نهايتا جايگزيني براي استفاده از سلول‌هاي بنيادي متعارف جنيني توليد كنند. در آمريكا، كنگره اين كشور بر سر اين موضوع كه آيا بودجه فدرال تحقيقات سلول‌هاي بنيادي جنيني را افزايش دهند يا خير در حال مبارزه است. مخالفان اين تحقيقات آزمايش بر روي جنين‌هاي انسان را امري نادرست مي‌دانند در حالي كه طرفداران، اين كار را براي تغيير بسياري از حوزه‌هاي پزشكي ضروري مي‌دانند. بيشتر اهداف اين علوم ايجاد يك حوزه جديد پزشكي خلاق است كه در آن سلول‌هاي بنيادي از خون يك بيمار رشد داده مي‌شود و در آزمايشگاه اقداماتي بر روي آن انجام مي‌شود تا جايگزين خون يا بافت معيوب يا آسيب ديده شود منبع:ایرنا

خارج شده است

شناسایی سلول بنیادین نوعی سرطان بدخیم در کودکان دانشمندان علوم پزشکی در آمریکا سلول بنیادین شایع ترین و خطرناک ترین سرطان بدخیم در بافت نرم کودکان خبر شناسایی کردند. به گزارش خبرگزاری مهر ، دکتر "لئونارد زون" از بیمارستان کودکان بوستن درآمریکا به همراه همکارانش موفق شدند که پس از انجام یک سری تحقیقات و آزمایشات پیشرفته، سلول بنیادین سرطان یاد شده را شناسایی کنند . به گفته وی شناسایی چنین سلول بنیادین سرطانی می تواند در آینده نزدیک به کشف شیوه های نوین درمانی برای درمان آن و از بین بردن انواع چنین سلولهایی منجر شود . به گفته محققان، این نوع سرطان که در دنیای پزشکی به سرطان RMS شناسایی شده است، نوعی سرطان تهاجمی است که در صورت پیشرفت، بافتهای اسکلتی و ماهیچه ای را مورد تهاجم شدید قرار می دهد . بر اساس گزارش مدیکال ریسرچ نیوز، دکتر زون در این تحقیق از یک مدل حیوانی برای شناسایی و انجام آزمایشات مختلف در خصوص این سلول بنیادین سرطانی استفاده کرد . در این تحقیق دکتر زون و تیم همراهش توانستند تا به بنیان اصلی شکل گیری چنین سرطانی پی ببرند . مهر نيوز

خارج شده است

محققان در جديدترين بررسيهاي خود در مورد سلولهاي بنيادي متوجه شده اند كه اين قبيل سلولها مي‌توانند درظروف آزمايشگاهي در طي مدتي كوتاه دچار تغييرات ژنتيكي گسترده شوند. به اين ترتيب هر نوع استفاده از اين قبيل سلولها براي مقاصد درماني بايد با سرعت زياد و با فاصله زماني بسيار كوتاه پس از توليد آنها در ظروف آزمايشگاهي، به انجام برسد در غير اين صورت سلولهاي بنيادي مورد استفاده مي‌توانند به جاي ارايه نتايج مطلوب و مورد نظر نتايج ناخواسته و خطرناكي به بار آورند.نتايج بررسيهاي جديد كه در نشريه علمي “نيچر ويژه علوم ژنتيكي” به چاپ رسيده در عين حال فشار برمقامات آمريكايي را جهت حذف ممنوعيت فعلي در استفاده محققان آمريكايي براي استفاده از بودجه هاي فدرال در زمينه سلولهاي بنيادي، افزايش مي‌دهد. بر اساس قوانين فعلي كه به وسيله دولت بوش به تصويب رسيده است محققان آمريكايي مجاز نيستند پژوهشهاي خود را در خصوص سلولهاي بنيادي و توليد رويانهاي انساني با بهره گيري از اين سلولها ، با استفاده ازبودجه هاي دولت فدرال به انجام برسانند هرچند كه شركتهاي خصوصي و نيز بودجه‌هاي ايالتي از شمول اين قانون مستثني شده‌اند. در ماه ژوئن محققاني كه در نشست انجمن بين‌المللي تحقيقات مربوط به سلولهاي بنيادي شركت جسته بودند افشا كردند كه سلولهاي بنيادي برگرفته از رويانها كه در لوله‌هاي آزمايشگاهي كشت داده شده‌اند دچار تغييرات“اپي ژنتيك” (تغييرات غير ژنتيكي) مي‌شوند و به عنوان نمونه در نحوه متيلي كردن مولكول دي ان آ خودتغيير مي‌دهند و اين تغيير به نوبه خود منجر به تغيير در خواص و رفتار اين سلولها مي‌شود. در تازه‌ترين بررسي و مطالعه‌اي كه در اين زمينه به انجام رسيده روشن شده كه اين قبيل سلولهاي بنيادي كه در لوله هاي آزمايشگاه نگاهداري مي‌شوند در عين حال به تغييرات ژنتيكي نيز دچمحققان در جديدترين بررسيهاي خود در مورد سلولهاي بنيادي متوجه شده اند كه اين قبيل سلولها مي‌توانند درظروف آزمايشگاهي در طي مدتي كوتاه دچار تغييرات ژنتيكي گسترده شوند.به اين ترتيب هر نوع استفاده از اين قبيل سلولها براي مقاصد درماني بايد با سرعت زياد و با فاصله زماني بسيار كوتاه پس از توليد آنها در ظروف آزمايشگاهي، به انجام برسد در غير اين صورت سلولهاي بنيادي مورد استفاده مي‌توانند به جاي ارايه نتايج مطلوب و مورد نظر نتايج ناخواسته و خطرناكي به بار آورند.نتايج بررسيهاي جديد كه در نشريه علمي “نيچر ويژه علوم ژنتيكي” به چاپ رسيده در عين حال فشار برمقامات آمريكايي را جهت حذف ممنوعيت فعلي در استفاده محققان آمريكايي براي استفاده از بودجه هاي فدرال در زمينه سلولهاي بنيادي، افزايش مي‌دهد.بر اساس قوانين فعلي كه به وسيله دولت بوش به تصويب رسيده است محققان آمريكايي مجاز نيستند پژوهشهاي خود را در خصوص سلولهاي بنيادي و توليد رويانهاي انساني با بهره گيري از اين سلولها ، با استفاده ازبودجه هاي دولت فدرال به انجام برسانند هرچند كه شركتهاي خصوصي و نيز بودجه‌هاي ايالتي از شمول اين قانون مستثني شده‌اند. در ماه ژوئن محققاني كه در نشست انجمن بين‌المللي تحقيقات مربوط به سلولهاي بنيادي شركت جسته بودند افشا كردند كه سلولهاي بنيادي برگرفته از رويانها كه در لوله‌هاي آزمايشگاهي كشت داده شده‌اند دچار تغييرات“اپي ژنتيك” (تغييرات غير ژنتيكي) مي‌شوند و به عنوان نمونه در نحوه متيلي كردن مولكول دي ان آ خود تغيير مي‌دهند و اين تغيير به نوبه خود منجر به تغيير در خواص و رفتار اين سلولها مي‌شود.در تازه‌ترين بررسي و مطالعه‌اي كه در اين زمينه به انجام رسيده روشن شده كه اين قبيل سلولهاي بنيادي كه در لوله هاي آزمايشگاه نگاهداري مي‌شوند در عين حال به تغييرات ژنتيكي نيز دچار مي‌گردند كه اين قبيل تغييرات مي تواند زمينه ساز بروز سرطان شود. محققاني كه پژوهش تازه را به انجام رسانده‌اند مدعيند كه جهش هايي كه در ساختار ژنتيكي اين سلولهاي بنيادي رخ مي‌دهد خطري اساسي به شمار مي‌ايد زيرا اين قبيل تغييرات، دائمي و پابرجا خواهند بود.ار مي‌گردند كه اين قبيل تغييرات مي تواند زمينه ساز بروز سرطان شود. محققاني كه پژوهش تازه را به انجام رسانده‌اند مدعيند كه جهش هايي كه در ساختار ژنتيكي اين سلولهاي بنيادي رخ مي‌دهد خطري اساسي به شمار مي‌ايد زيرا اين قبيل تغييرات، دائمي و پابرجا خواهند بود.

سلولهاي بنيادي، سلولهايي اند که در بدن جنين، در نهايت به سلولهاي بافت و اندامهاي مختلف تبديل مي‌شوند. اين سلولها، برخلاف سلولهاي معمولي که با تقسيم شدن، سلولهاي مشابه خود را به وجود مي‌آورند، مي توانند به هريک از انواع سلول در بدن موجود زنده تبديل شوند و همين موضوع موجب پيدايش بافتها و ندامهاي مختلف جنين مي‌شود. سلولهاي بنيادي به 2 نوع سلولهاي بنيادي جنيني و لولهاي بنيادي بالغ تقسيم مي‌شوند نوع اول سلولهاي بنيادي از جنين به دست مي آيند. يک جنين 3 تا 5 روزه بلاستوسيست ناميده مي‌شود و حاوي سلولهاي بنيادي است که بشدت در حال تکثيرند تا اندامها و بافتهاي مختلف جنين را به وجود آورند. نوع دوم سلولهاي بنيادي در بدن انسان بالغ وجود دارند. اين سلولها در بافتها و اندام هايي نظير قلب، مغز، مغز استخوان و ريه‌ها وجود دارند و مخصوص ترميم‌اند. سلولهاي بنيادي بالغ هم اين قابليت را دارند که در شرايط مناسب به سلولهاي مختلف متمايز شوند.

سلول هاي مغز استخوان

زندگي همه‌ي انسان‌ها از يك سلول، به نام تخم، آغاز مي‌شود و اين تخم پس از لقاح پديد مي‌آيد. تخم تقسيم مي‌شود و دو سلول پديد مي‌آورد؛ هر كدام از آن سلول‌ها نيز بار ديگر تقسيم مي‌شود و اين روند همچنان ادامه مي‌يابد. به‌زودي، نزديك پنج روز پس از لقاح، توپي توخالي از حدود 150 سلول پديد مي‌آيد كه بلاستوسيت ناميده مي‌شود. بلاستوسيت از از يك دانه‌ي شن كوچك‌تر است و دو گونه سلول دارد: تروفوبلاست و توده‌ي سلولي دروني. سلول‌هاي بنيادي جنيني سلول‌هايي هستند كه توده‌ي سلولي دروني را مي‌سازند. از آن‌جا كه سلول‌هاي پايه‌اي جنيني مي‌توانند همه‌ي گونه‌هاي سلولي يك انسان بالغ را پديد آورند، به آن‌ها سلول‌هاي بنيادي پلري‌پوتنت( Pluripotent )، به معناي بسيار‌توان، گويند.

سلول‌هاي بنيادي به شمار اندك در بافت‌هاي گوناگون بدن انسان بالغ نيز پيدا مي‌‌شوند. براي مثال، سلول‌هاي بنيادي مغز استخوان در مغز استخوان يافت مي‌شوند و همه‌گونه سلول خوني تخصص‌يافته، از آن‌ها پديد مي‌آيند. سلول‌هاي بنيادي بالغ در اصل براي پديد آوردن گونه‌هاي سلولي ويژه‌ي بافتي كه در آن وجود دارند، برنامه‌ريزي شده‌اند. از اين رو، به آن‌ها سلول‌هاي مالتي‌پوتنت( Multipotent )، به معناي چندتوان، گويند. سلول‌هاي بنيادي بالغ هنوز در همه‌ي بافت‌هاي حياتي پيدا نشده‌اند. در برخي بافت‌ها، مانند مغز، هر چند سلول‌هاي بنيادي وجود دارند، چندان فعال نيستند و بنابراين به آساني به آسيب سلولي پاسخ نمي‌دهند. اكنون دانشمندان در پي راه‌هايي هستند كه بتوانند اين سلول‌هاي بنيادي را كه از پيش وجود دارند، به رشد كردن و ساختن گونه‌ي درستي از سلول‌ها وادار كند تا جاي سلول‌هاي آسيب ديده را بگيرند.

سلول‌هاي بنيادي را مي‌توان از سرچشمه‌هايي مانند بند ناف كودك نوزاد نيز به دست آورد. بند ناف، در مقايسه با بافت‌هاي بالغي مانند مغز و مغز استخوان، سرچشمه‌ي دست‌يافتني‌تري براي سلول‌هاي بنيادي است. گرچه دانشمندان مي‌توانند اين سلول‌ها را در ظرف‌ها كشت سلول پرورش دهند، اين كار را تنها براي زمان محدودي مي‌توانند ادامه دهند. به‌تازگي، دانشمندان به وجود سلول‌هاي بنيادي در دندان‌هاي كودك و مايع آمنيوتيك، مايعي كه كودك به دنيا نيامده را در بر مي‌گيرد، پي برده‌اند و اين سلول‌ها نيز ممكن است توان پديد آوردن چند گونه سلول را داشته باشند. پژوهش براي شناسايي و مطالعه روي اين سلول‌ها بسيار نويد بخش است، اما در گام‌ها نخستين خود است.

منبع:

International Society for Stem Cell Research (ISSCR)

با روش تزريق سلولهاي شوان، ايران به روش جديدي در ترميم و درمان ضايعات آسيب نخاعي در جهان دست يافت و اين افتخار بزرگ حاصل يك دهه تلاش دانشمندان ايراني است. 
   به گزارش فارس، كامران باقري لنكراني وزیر بهداشت ایران، در مراسم جشن به نتيجه رسيدن پروژه تزريق سلولهاي شوان براي ترميم ضايعات نخاعي كه در مركز تحقيقات ترميمي ضايعات نخاعي و مغزي بيمارستان امام خميني(ره) تهران برگزار شد، افزود: با دست يافتن دانشمندان ايراني به اين روش منحصر به فرد در ترميم ضايعات نخاعي، ديگر آسيبهاي نخاعي يك بيماري لاعلاج نيست و مبتلايان به اين بيماري مي‌توانند به درمان و ترميم سلولهاي نخاعي خود اميدوار باشند.
وي ادامه داد: اين دستاورد بزرگي براي نظام جمهوري اسلامي ايران است كه طي 10 سال گذشته پيگيري شده و به خصوص در 4 سال اخير شتاب گرفته است و اكنون در مقياس تحقيقاتي به ثمر مي‌رسد و اميدواريم بتوانيم به زودي اين دستاورد جديد را به عنوان يك خدمت در سيستم سلامت كشور تعريف كنيم.

باقري لنكراني اضافه كرد: تحقيقات مشابه ديگري نيز توسط دانشمندان ايراني در حال پيگيري است كه تا آخر امسال خبرهاي خوش آن را به عموم مردم اعلام مي‌كنيم.

وزير بهداشت اضافه كرد: اگر چه طي ساليان اخير دانش بومي در ايران نسبت به كشورهاي غربي عقب افتاده است اما با حركتهايي كه شروع شده است به زودي نه تنها اين فاصله را بسيار كم مي‌كنيم بلكه نوآوريهاي بومي بزرگي را به جهانيان در عرصه علم و تكنولوژي معرفي خواهيم كرد.

وي گفت: پيشرفتهاي ما در عرصه دانش نوين اعم از فناوري صلح آميز هسته‌اي، و ديگر عرصه ها مانند همين ترميم ضايعات نخاعي همه در راستاي رسيدن انسانها به زندگي و رفاه بيشتر است و اين درست بر خلاف فعاليتهاي كشورهاي غربي است كه دستاورد آنها كشتار كودكان و مردم بيگناه لبنان است.

باقري لنكراني اضافه كرد: در زمان حاضر حدود 70 هزار بيمار ضايعه نخاعي و حدود 2100 جانباز دچار اين ضايعه در كشور هستند كه برخي از آنان در صورتي كه شرايط لازم را داشته باشند مي توانند از اين دستاورد جديد علمي بهره‌مند شوند.

در ادامه اين مراسم هوشنگ صابري، رئيس پروژه تزريق سلولهاي شوان براي ترميم ضايعات نخاعي گفت: بيماران دچار آسيب نخاعي به دلايل مختلف از جمله يك ضربه ناگهاني دچار وضعيتي مي شوند كه سيگنالهاي عصبي از نخاع آنها عبور نمي‌كند و به همين علت دچار نوعي فلج و بي تحركي مي شوند در اين روش سلولهاي شوان به محل مسدود شده نخاع تزريق مي شود و بر اثر آن راه عبور سيگنالها باز مي شود و به اين ترتيب بيمار به مرور بهبود مي‌يابد البته ميزان بهبودي در افراد مختلف متفاوت است.

اين دستاورد جديد علمي مراحل آزمايشي را بر روي موش، اندامهاي جدا شده از انسان، افراد دچار مرگ مغزي و انسان طي كرده است و به عنوان يك روش جديد به دنيا معرفي شده است كه نمونه آن در هيچ كشوري نبوده است و فعاليتهاي مشابه در چين و روسيه با سلولهاي بنيادين به اين درجه از موفقيت نرسيده است.

گروه دانش-علي اصغر محمدي: محققان و دانش پژوهان دانشگاه پترزبورگ اعلام كردند كه يافته هاي جديد در استفاده از سلول هاي بنيادين كه توسط آنها به دست آمده است مي تواند اميد تازه اي به بيماران قلبي بدهد.
به گفته اين محققان بدن انسان داراي انواع مختلفي از دستگاه هاي تأميني و دفاعي است كه يكي از اين دستگاه ها تأمين كننده سلول هاي بنيادين هستند كه در نقاط مختلف بدن از جمله مغز، استخوان ها، عضلات، پوست و خون يافت مي شود. اين سلول ها در صورت وارد آمدن لطمه اي به قسمت هاي مختلف بدن به صورت خودكار آن را ترميم مي كنند. پزشكان اينك با استفاده از تزريق غلظت بالاي اين سلول ها به ساختن شريان دست زده اند.
به گفته دكتر آميت پاتل، از مركز پزشكي دانشگاه پترزبورگ، پزشكان با يافتن ميزان مناسب براي هر قسمت از بدن و تزريق سلول هاي بنيادين به آن قسمت مي توانند نقطه آسيب ديده را به طور مصنوعي و به سرعت ترميم كنند.
تحقيقات اوليه بر روي يكصد بيمار نشان مي دهد كه پس از تزريق سلول هاي بنيادين به قسمت هاي آسيب ديده از دستگاه گردش خون تنها پس از ۳ ماه بيماران، گردش خون به مراتب بهتري را در بدن خود تجربه مي كنند حتي قدرت تپش قلب تقريباً ۲ برابر مي شود. پزشكان مي گويند اين يافته مي تواند به ميليون ها بيمار قلبي كمك كند. دكتر آميت پاتل مي گويد: بيماراني كه تحت عمل جراحي قلبي قرار گرفته اند و يا آنهايي كه از ضعف قلبي رنج مي برند مي توانند با تزريق سلول هاي بنيادين به سرعت بهبود يافته و يا دوران نقاهت عمل جراحي را كاهش دهند.
دكتر ريچارد برت از بيمارستان نورت وسترن دانشگاه شيكاگو بيمار ۲۷ ساله اي را كه دچار ضعف گردش خون در يكي از پاهايش بود را با استفاده از اين روش تحت درمان قرار داده است.
وي با تزريق سلول هاي بنيادين به پاي اين بيمار در قسمتي كه دچار گرفتگي بود توانست دستگاه گردش خون بيمار را وادار به ساختن شريان خون قوي كند تا خون در پايش به خوبي جريان يابد. با اين حال محققين مي گويند پيشرفت هاي فوق العاده در عرصه سلول هاي بنيادين بالغ نياز به تحقيقات بر روي سلول هاي بنيادين جنيني را منتفي نمي كند.
پزشكان مي گويند، تا چند سال ديگر قادر خواهند بود پس از تحقيقات لازم و انجام اصلاحات مورد نياز به طور روزمره از سلول هاي بنيادين بالغ براي درمان نقص هاي دستگاه گردش خون استفاده كنند

دولت كانادا به تازگي درصدد تصويب قانوني براي ممانعت از ادامه تحقيقات براي توليد جنين به طريقه پيوند سلولي است. از مشكلات موجود بر سر تصويب اين قانون اعلام ابقاي نخست وزير «جان كرتين» يكي از مدافعان توليد سلول هاي بنيادي جنيني تا فوريه سال آينده است.گفته مي شود جان كرتين در فوريه آينده جاي خود را به پاول وارتين يكي از مخالفان ليبرال اين آزمايشات خواهد داد ودر اين صورت بحث در مورد اين موضوع تا زمان برگزاري يك انتخابات رسمي به تعويق مي افتد.

اين ليبراليست مخالف مي گويد: اين موضوع براي من بسيار هولناك است كه ما در مورد به وجود آوردن مصنوعي انسان تا عرصه تصميم گيري پيش رفته ايم.

در ادامه در صورت تصويب اين قانون خريداري اسپرم و تخمك نيز غيرقانوني به شمار رفته و قانونگذاران در تلاشند تا سرعت سريع تحقيقات درباره توليد آزمايشگاهي جنين را متوقف كنند. در همين رابطه الزابو نويسنده كتابي درباره پيوندهاي جنيني مي گويد: به واسطه نحوه تعريف بارداري مصنوعي در لايحه حتي با تصويب اين لايحه ممانعتي بر سر راه تحقيقات به وجود نخواهد آمد.

تحقيق و بررسي در مورد روش توليد سلول هاي بنيادي جنيني در محافل مختلف و كشورهاي متعدد انعكاس هاي متفاوتي را در برداشته است چنان چه در خلال مذاكرات اخير در كميسيون اروپا دستور بررسي مجدد نحوه آزمايشات و جزييات استفاده از پيوندهاي جنيني در دستور كار قرار گرفته است.براساس نتيجه اين بررسي ها تهيه سلول هاي جنيني و استفاده از آنها در قوانين كشورهاي بلژيك، دانمارك، فنلاند، يونان، هلند، سوئد، انگليس آمريكا تصويب شده در حالي كه اين روش هنوز با قوانين اتريش، آلمان، فرانسه، ايرلند و اسپانيا مغايرت دارد و كشورهاي ايتاليا، لوكزامبورگ و پرتغال در حال حاضر قانون صريحي در اين رابطه ندارند.درهمين حال انجمن هاي مذهبي _ اخلاقي در قبال اين مسئله واكنش هاي مختلفي نشان داده  اند. اين كشورها در حال تغيير يا تصويب قوانين خاص در رابطه با اين مسئله هستند. به عنوان مثال در ايتاليا در حال حاضر لايحه پيشنهادي در حال ارجاع به مجلس اين كشور است كه در آن لايحه هر گونه پيوند جنيني، استفاده از سلول هاي جنيني، تغيير در رفتار سلول هاي جنيني و تحقيق در اين زمينه به كلي منع شده است.اين در حالي است كه اسپانيا تا چند روز آينده در اين خصوص قانوني را به تصويب مي رساند كه براساس آن انجام هر گونه آزمايش، تحقيق بر اين سلول ها آزاد اعلام خواهد شد.همچنين در سوئد دستور بازبيني قوانين و رعايت اصول اخلاقي در آن صادر شده و در عين حال آزمايشات علمي در اين زمينه ممنوع شده است.

در همين حال در جلسه اي در دانشگاه برلين آلمان «زايپرس» يكي از اساتيد اين دانشگاه گفت اين روش در آلمان قانوني است اما مسئله اصلي نوع استفاده آن است كه در قانون تنها در شرايط ضروري واجب به شمار آمده است.برخي از سياستمداران و اعضاي كليساي اين كشور با استفاده از اين روش مخالف هستند. ماريا بوهنر سخنگوي حزب دموكراتيك مسيحي در مجلس به دولت اين كشور اخطار داد كه بايد در قوانين موجود تجديد نظر شود.آمريكا نيز از ديگر كشورهايي است كه با وجود راي مثبت سنا هنوز در بسياري از ايالت ها اين روش مورد قبول قرار نگرفته است. در حال حاضر دو انستيتو در ايالت هاي ماساچوست و نيويورك در حال انجام آزمايش هاي مختلف بر اين روش هستند اما در همين حال بسياري از مبلغان مذهبي و كارشناسان اجتماعي و سياسي اين عمل را يك حركت نادرست دانسته و آن را عامل تخريب بشريت مي دانند در حالي كه مدافعان اين روش آن را كليدي براي حفاظت بشريت در مقابل بيماري هاي گوناگون چون پاركينسون، آلزايمر، بيماري قلبي و ... دانسته  اند.

آنچه به طور مسلم از اين فراز و فرودها برداشت مي شود اين است كه سال ۲۰۰۴ سال بحث هاي اخلاقي در اين زمينه و بازبيني هاي بيشتر بر روي اخلاقي يا غيراخلاقي بودن اين آزمايشات است.
 

آنها شبيه سلول هاي مغز موش ها هستند، آنها شبيه سلول هاي مغز موش ها رفتار مي كنند، اما در اصل از جنين انسان آمده اند. وقتي سلول هاي بنيادي جنين انسان(ESCs) به مغز جنين هاي دو هفته اي موش ها تزريق شد، آنها درست مانند سلول هاي معمولي موش ها رشد و عمل كردند. اين سلول ها توسط سيستم ايمني بدن موش ها دفع نشدند و حتي به اندازه ديگر سلول هاي موش رشد كردند.
    به نوشته روزنامه همشهري اين كشف كه سلول هاي بنيادي انسان مي توانند به خوبي با محيط جديد خود را وفق دهند خبر اميدواركننده اي براي محققان است تا از آن براي درمان بيماري هاي سيستم عصبي استفاده كنند. اما همچنين اين مطالعات باعث نگراني هاي اخلاقي در مورد خلق ناخواسته حيوانات با مغز انساني شد. اين آزمايش ها با اين ادعا مورد حمله قرار گرفتند كه سلول هاي نابالغ انسان در مغز موش ها ممكن است با واكنش هاي انساني از سوي سلول هاي مغز موش روبه رو شوند. در واقع آنها نگران اين هستند كه اين آزمايش ها باعث شود كه موش ها به آدم- موش تبديل شوند.
    با اين حال تنها حدود ۱۰۰ تا از ۱۰۰ هزار سلول انسان كه به مغز موش تزريق شد بقا يافتند، كه كمتر از يك دهم درصد مغز موش را تشكيل دادند. آنها در تمام اندام پخش شدند و به طور معمولي كار خود را انجام دادند. علاوه بر آن آنها به اندازه سلول هاي موش يعني حدود ۱۱ ميكرومتر رشد كردند و اندازه سلول انسان يعني ۱۷ ميكرومتر رشد نكردند. اين بسيار جالب است كه سلول هاي عصبي انسان به محيط مغز موش پاسخ مثبت مي دهد. اين كشفيات مي تواند بر نگراني هاي آنهايي كه با انجام آزمايش سلول هاي بنيادي بر روي حيوانات مشكل اخلاقي دارند و فكر مي كنند ممكن است حيوانات ويژگي هاي انساني پيدا كنند پيروز شود. اين تحقيقات مداركي مبني بر اين فراهم كرده است كه در اين آزمايش ها آدم- موش توليد نخواهد شد. 
    

چندي پيش براي اولين باردر ايران، پيوند سلول‌هاي بنيادين كبد در مركز تحقيقات بيماري‌هاي گوارش و كبد دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني شهيد بهشتي (مستقر در بيمارستان آيت الله طالقاني) براي يك بيمار مبتلا به نارسايي كبد با موفقيت انجام شد.

حال عمومي بيمار رضايت بخش است. اما در اين راستا چالش‌هاي زيادي وجود دارد تا متخصصان ايراني، بتوانند با ادامه اين اقدام زمينه را براي بهبود بيماران مزمن كبدي فراهم سازند.

شروعي زيباپيوند سلول هاي بنيادي از روش‌هاي نوين و بسيار موثر در درمان بيماري هاي لاعلاج است. اين پيوند در بخش‌هاي ديگري از جمله قلب، اعصاب، مغز استخوان و پوست نيز در حال انجام است. اما اين اولين بار است كه در كشور اميد نجات بيماران مبتلا به نارسايي كبدي با اين روش فراهم مي شود.
اگر چه بايد با اقدامات موثر و تشخيص زودرس از پيشرفت بيماري هايي مثل هپاتيت B و C پيشگيري كرد، اما در برخي موارد نارسايي كبد اجتناب ناپذير است. در اين موارد تنها دو راه براي نجات جان بيمار وجود دارد، يكي پيوند خود كبد و ديگري پيوند سلول هاي بنيادي به كبد است.

اميد به زندگي با پيوند بيمار مورد نظر كه در بيمارستان آيت الله طالقاني تهران تحت پيوند سلول‌هاي بنيادي به كبد قرار گرفته، يك زن حدوداً 50 ساله است كه پيش از پيوند، به دليل پيشرفت زياد بيماري نارسايي كبدش در حالت اغماء در بيمارستان بستري بوده است.
اما‌ ‌در حال حاضر كه 4 هفته از اين پيوند مي گذرد‌، حال بيمار به مراتب بهتر شده و از نظر تست هاي آزمايشگاهي بهبودي قابل توجهي حاصل شده است.
براي انجام اين پيوند 10 سي.سي از مغز استخوان خود بيمار استخراج مي‌شود و پس از كشت سلولي در آزمايشگاه، سلول‌هاي بنيادي انتخاب شده و پس از رشد دادن و افزودن فاكتورهاي مخصوص رشد به آنها، اين سلول‌ها به سمت سلول هاي كبدي سوق داده مي‌شوند و پس از حدود 3 هفته تا يك ماه سلول هاي اصلي از آنتي ژن‌هايي كه موجب عوارض و آلرژي مي‌شوند، پاك شده و با راهنمايي ابزار راديولوژي به بيمار تزريق مي شوند.
دكتر محمد رضا زالي،در مورد عمل پيوند سلول‌هاي بنيادي مي گويد: <شرايط خاص براي بيمار فراهم شد و آزمايشگاه كشت سلولي را در كنار بخش باليني قرار داشت پس از دريافت سلول‌هاي بنيادي از مغز استخوان بيمار، مراحل مختلف كشت سلولي اين سلول‌ها را به سلول‌هاي كبدي تبديل كرديم و پس از 20 روز در حدود 30 ميليون سلول تهيه شد كه با مطالعاتي كه روي بيمار انجام گرفت در <وريد باب كبد> بيمار تزريق شد.>

نکتة ديگري که در زمينة استفاده از سلول‌هاي بنيادي براي درمان بيماري‌هاي مختلف از جمله ضايعات قلبي، قابل توجه است، امکان استفاده از سلول‌هاي تمايزيافته به‌جاي سلول‌هاي اولية بنيادي است. در حال حاضر، فقط از سلول‌هاي بنيادي تمايزنيافته براي اين منظور استفاده مي‌شود. اما تحقيقات زيادي در حال انجام است تا با استفاده از ابزار مهندسي ژنتيک، ايدة بکارگيري از سلول‌هاي تمايزيافته عملي شود . براي مثال، در مورد سلول‌هاي ماهيچه‌اي قلب، بسياري از ژن‌هاي دخيل در تمايز يافتن سلول‌هاي بنيادي به سلول ميوکارد قلب، شناخته شده‌اند که از آن جمله مي‌توان به ميوکاردين (قوي‌ترين ژن القاگر در توليد ماهيچة قلبي)، اس آر اف ( Serum Response Factor )،‌ ژن‌هاي GATA 4 ، 5 GATA و مولکول‌هاي کارديوگنول C و D (که تمايز سلول‌هاي بنيادي به سلول‌هاي ميوکارد قلب را از 30 درصد به 95 درصد افزايش مي‌دهند) اشاره کرد. به‌عبارت ديگر، با فعال کردن اين ژن‌ها در داخل سلول‌هاي بنيادي مي‌توان ابتدا در شرايط آزمايشگاهي سلول‌هاي قلبي را تهيه کرد و سپس آن‌ها را به بيمار پيوند زد.  البته در حال حاضر، مشکلاتي در اين مسير وجود دارد. براي مثال، حتي اگر بتوان مخلوطي با خلوص 95 درصد از سلول‌هاي قلبي را از اين طريق به‌دست آورد، امکان پيوند آن‌ها به بيمار وجود ندارد؛ چرا که 5 درصد باقيماندة سلول‌ها متفاوت بوده و قابليت بالايي براي ايجاد سرطان دارند. به هر حال يکي از ايده‌هاي ارزشمند در زمينة سلول‌درماني، تمايز سلول‌ها قبل از پيوند به بدن است که اميد مي‌رود برخي از مشکلات تکنيکي آن نيز در آيندة نزديک حل شود

در حال حاضر، يکي از مطرح‌ترين ايده‌ها در زمينه سلول‌هاي بنيادي، استفاده از قابليت‌هاي منحصر به فرد سلول‌هاي بنيادي بند ناف ( Cord blood ) است. مزيت اصلي اين سلول‌ها آن است که بسيار اوليه ( P rimitive ) بوده و توان تمايز بالايي دارند. به‌طوري‌که بر اساس نتايج تحقيقات انجام شده، منشا تمام سلول‌هايي که پس از تيمارهاي آزمايشگاهي و پيوند به بدن توانسته‌اند به‌طور کامل به سلول‌هاي عضلاني قلب تمايز يابند، از سلول‌هاي ACC133 + بند ناف بوده است. البته بر اساس نتايج منتشر شده در برخي از مقالات، علاوه بر سلول‌هاي مذکور، سلول‌هاي مشتق از مغز استخوان ( BMCs ) شامل تمام انواع منونوکلئرها ( whole MNC population ) و سلول‌هاي ACC133 + مشتق از مغز استخوان هم قادرند به سلول‌هاي عضلاني قلب تبديل شوند. البته به نظر مي‌رسد نتايج اخير به بررسي‌ها و تحقيقات بيشتري نياز داشته باشد. استخوان به سلول‌هاي ماهيچه‌اي قلبي انجام شده‌ است، نشان مي‌دهند در تمام موارد، اين سلول‌ها از نوع سلول‌هاي ACC133 + با منشا بند ناف بوده‌اند. مزيت ديگر اين سلول‌ها، نداشتن مشکل دفع پيوند سلول‌هاي بنيادي جنيني است. چراکه از خود فرد اخذ مي‌شوند و در سال‌هاي بعدي زندگي، دوباره به همان شخص تزريق مي‌شوند. بر اين اساس، اين ايده در دنيا مطرح شده است که نمونة سلول‌هاي بندناف هر شخص در ابتداي تولد گرفته شود و براي سال‌هاي بعد براي خود فرد ذخيره شود. حتي در حال حاضر، عليرغم اين‌که هنوز وضعيت روشني براي پيوند سلول‌هاي بند ناف وجود نداشته و سؤالات زيادي در مورد احتمال رد پيوند سلول‌هاي بيگانه (هترولوگ) مطرح است؛ اما با اين‌حال توصيه مي‌شود براي افرادي که در مراحل وخيم بيماري قلبي بوده و در انتظار دريافت قلب پيوندي به‌سر مي‌برند، در کنار تجويز داروهاي سرکوب‌کنندة سيستم ايمني، از روش پيوند سلول‌هاي بندناف به‌عنوان يک روش کمکي استفاده کنيم. با اين عمل، بيمار شانس بيشتري براي زنده ماندن تا زمان دريافت قلب را خواهد داشت. اين روش به‌ويژه در بيماران کهنسال که سلول‌هاي بنيادي مغز استخوان آنها براي پيوند کافي نيست، از اهميت بالاتري برخوردار است. از اين‌رو، امروزه در اغلب کشورها بانک‌هاي ويژه‌اي براي جداسازي و نگهداري سلول‌هاي بنيادي بندناف نوزادان تأسيس شده است.

پزشكان با كمك سلول‌هاي بنيادي بيماري قلبي را درمان مي‌كنند

مركز پزشكي دانشگاه پتسبورگ به تازگي تحقيق باليني را آغاز كرده است تا تزريق سلول‌هاي بنيادي گرفته شده از خود بيماران به قلب آنها را امكان سنجي كند.

به گزارش پايگاه اينترنتي ‪ ،medlineplus.com‬سازمان نظارت بر مواد غذايي و دارويي آمريكا موافقت خود را با تزريق مستقيم سلول‌هاي بنيادي مشتق از مغز استخوان بيمار به قلب طي عمل جراحي باي پس قلب تاييد كرد.

در اين مطالعه سلولهاي بنيادي گرفته شده از مغز استخوان خود بيماران مبتلا به ايسكمي قلب كه داوطلب عمل پيوند و باي پس عروق كرونر هستند به داخل قلب آنها تزريق مي‌شود.

در اين مطالعه علاوه بر ارزيابي ايمني و امكان سنجي اين شيوه در درمان بيماري قلبي ، تعداد سلول‌هاي بنيادي لازم براي كسب بهترين نتايج در درمان نيز مشخص خواهد شد.

براساس مطالعات متعددي كه در سراسر جهان انجام شده است استفاده از سلول‌هاي بنيادي مشتق از مغز استخوان خود بيماران در درمان نارسايي قلبي به بهبود بيماران كمك مي‌كند.

سلول هايي هستند با دو خصوصيت ويژه که آنها را از ساير سلول ها متمايز مي کندقدرت تقسيم وتکثير متوالي و توانايي در نوسازي خود.توانايي متمايز شدن به سلول هاي مختلف بدن.

سلول هاي بنيادي به دو دسته تقسيم مي شوند . يک دسته سلولهاي بنيادي بزرگسالان که از مغز استخوان افراد بالغ به دست مي آيد و دسته دوم سلولهاي بنيادي جنيني که از توده سلولي داخلي بلاستو سيست حال مي شوند.